Od 1 stycznia 2026 r. Bułgaria oficjalnie zastępuje lewa wspólną walutą strefy euro i staje się 21. członkiem strefy euro. To ważny krok w integracji kraju z rynkiem wewnętrznym Unii Europejskiej i kolejny etap jego europejskiej ścieżki gospodarczej i politycznej.
Jakie warunki trzeba spełnić, by dołączyć do strefy euro?
Wszystkie państwa UE są zobowiązane do przyjęcia euro (poza Danią, która wynegocjowała możliwość rezygnacji, czyli tzw. klauzulę opt-out). Aby to zrobić, muszą spełnić określone kryteria: zapewnić stabilność w zakresie cen, finansów publicznych, kursu wymiany walut i długoterminowych stóp procentowych.
Kraj ubiegający się o przyjęcie do strefy euro zobowiązuje się także do powiązana swojej waluty z euro według kursu centralnego. Po przystąpieniu do strefy euro, kraj przekazuje odpowiedzialność za politykę monetarną Europejskiemu Bankowi Centralnemu. Oczekuje się też od niego współpracy z innymi krajami strefy euro w zakresie zarządzania kryzysowego, w tym udzielania wsparcia finansowego, aby utrzymać stabilność.
Rządy muszą informować obywateli o zmianach związanych z przyjęciem euro, aby pomóc im się przygotować. Co roku przedkładają Komisji Europejskiej projekt budżetu na kolejny rok do oceny; mogą narazić się na kary, jeśli nie będą przestrzegać zasad dotyczących zdrowych i zrównoważonych finansów publicznych.
Jak przebiega decyzja o przyjęciu euro?
Europejski Bank Centralny oraz Komisja Europejska oceniają, czy kraj jest gotowy do wejścia do strefy euro. Konsultacje z Parlamentem Europejskim również są obowiązkowe.
W czerwcu 2025 r. Komisja Gospodarcza i Monetarna Parlamentu Europejskiego opublikowała sprawozdanie rekomendujące zatwierdzenie wniosku o przyjęcie Bułgarii do strefy euro; Parlament jako całość dał Bułgarii zielone światło 8 lipca. Tego samego dnia Rada, biorąc pod uwagę rekomendację Parlamentu, podjęła decyzję w sprawie przyjęcia Bułgarii do strefy euro; Rada reprezentuje państwa UE.
Warunki wejścia do strefy euro
Aby przyjąć wspólną walutę, państwo członkowskie UE musi spełnić tzw. kryteria konwergencji — zestaw warunków ekonomicznych i prawnych, które mają zapewnić stabilność gospodarki i zgodność z zasadami funkcjonowania strefy euro. Obejmuje to:
Stabilność cen z niską inflacją — średni wskaźnik inflacji nie może przekraczać określonej granicy względem najstabilniejszych cenowo krajów strefy euro.
Stabilność finansów publicznych — deficyt budżetowy poniżej 3% PKB i zadłużenie publiczne poniżej 60% PKB.
Stabilność kursu wymiany — uczestnictwo w mechanizmie ERM II przez co najmniej dwa lata bez poważnych wahań kursowych.
Zbieżność długoterminowych stóp procentowych wobec średniej stóp w krajach o najniższej inflacji.
Ponadto konieczne jest dostosowanie prawa krajowego do przepisów unijnych. Bułgaria realizowała te wymogi przez ostatnie lata, m.in. uczestnicząc w „poczekalni strefy euro” (ERM II) od 2020 r. oraz obniżając inflację i dbając o równowagę budżetową. Ostatecznie Komisja Europejska i Europejski Bank Centralny potwierdziły spełnienie tych kryteriów, co otworzyło drogę do przyjęcia euro.
Korzyści z przyjęcia euro
Przyjęcie euro przez Bułgarię to nie tylko formalna zmiana, ale szereg konkretnych korzyści dla gospodarki i obywateli:
Wygoda dla podróżnych – obywatele i turyści nie muszą wymieniać waluty ani ponosić kosztów przewalutowania podczas podróży po strefie euro.
Ułatwienia dla biznesu – firmy mogą zawierać transakcje, inwestować i planować działalność w jednej walucie bez ryzyka kursowego i kosztów przewalutowania.
Większa stabilność ekonomiczna – wspólna waluta wiąże kraj z polityką monetarną Europejskiego Banku Centralnego, co może obniżać koszty finansowania i wzmacniać przewidywalność gospodarki.
Integracja z rynkiem UE – usunięcie barier walutowych sprzyja handlowi, napływowi inwestycji i zacieśnianiu współpracy z partnerami z innych krajów eurolandu.
Co obywatele UE sądzą o euro?
Badania prowadzone w całej UE pokazują, że większość obywateli pozytywnie postrzega euro. 71% respondentów mieszkających w strefie euro uważa, że euro to dobra rzecz dla ich kraju, a 79% - że to dobra rzecz dla całej UE.
Od 2007 r. odsetek osób pozytywnie nastawionych do euro stale rośnie. Dziś znacznie więcej niż kiedyś ludzi uważa, że euro przynosi korzyści.
Żródło: PE
